Overslaan en naar de inhoud gaan
Healing Power | Tropenmuseum Amsterdam. Foto: Hamid Sardar
Healing Power | Tropenmuseum Amsterdam. Foto: Hamid Sardar

Vijf weken lang volle maan in het Tropenmuseum  

Healing Power; sjamanisme, winti en hekserij

Vijf weken lang schijnt de volle maan in het Tropenmuseum. In de lichthal van het museum hangt een levensgrote maan van zeven meter doorsnede. Deze installatie van Luke Jerram is de blikvanger in de expositie Healing Power. Deze expositie voert je langs eeuwenoude rituelen en tradities, waarmee mensen proberen de lichamelijke en geestelijke balans te herstellen. Van winti en sjamanisme tot hekserij, gecombineerd met beeldende kunst van kunstenaars als Damien Hirst, die zich hierdoor lieten inspireren.

Genezingskracht en inspiratiebron voor moderne kunstenaars

Healing Power toont de vele rituelen aan de hand van objecten uit Europa, Zuid-Amerika tot aan de Noordpoolgebieden. Zes verschillende ritueel specialisten nemen je mee in de verhalen achter de tradities. Omdat spirituele rituelen voor kunstenaars als inspiratiebron dienen, is in Healing Power ook moderne kunst te zien. Zo zijn spirituele objecten uit de museumcollectie als sjamanenjassen, amuletten, woldraadschilderijen van de Huichol (een van de inheemse Mexicaanse culturen) samengebracht met werk van kunstenaars als Damian Hirst, Marina Abramovic en Jorge Mañes Rubio. Met als blikvanger de volle maan van Luke Jerram.  

Sjamaanjassen van de Noordpool tot de maan

Uit de collectie van het museum is een grote variatie aan sjamaanjassen te zien, die je als een soort spirituele wapenuitrusting kunt beschouwen. Sjamanisme is een van de oudste heel-methoden, waarbij er van uitgegaan wordt dat alles een ziel heeft. De zichtbare wereld zou doordrongen zijn van onzichtbare krachten of geesten, die het leven beïnvloeden. De sjamaan maakt als heler en intermediair contact tussen de werelden door een spirituele reis te maken naar het onzichtbare. Deze reis is niet zonder gevaar. Daarom heeft de sjamaan allerlei beschermingsobjecten nodig. Zoals een sjamaanjas. In de tentoonstelling zijn jassen uit Indonesië, Siberië, Peru, Mongolië en een sjamaanjas van vissenhuid uit het Noordpoolgebied te zien.  

Image
Jas van een sjamaan RV-1-1582, 134 x 150 cm, Leer, ijzer, peesdraad; Noordoost-Siberië, 1800-1803. Collectie Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
Jas van een sjamaan RV-1-1582, 134 x 150 cm, Leer, ijzer, peesdraad; Noordoost-Siberië, 1800-1803. Collectie Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen

Hedendaagse kunstenaar Jorge Mañes Rubio heeft zich door de sjamaanjas laten inspireren en maakte een soort sjamaandeken van glimmende stoffen, die beschermt tegen gevaarlijke krachten van buitenaf. Gebaseerd op de vraag hoe een zo'n jas eruit zou zien als we ooit de maan koloniseren en hier een maantempel zouden creëren. De techniek voor het maken van sjamanistische objecten leerde Rubio van Koreaanse sjamanen.

Winti en visioenen van woldraad  

In een expositie als Healing Power kan winti niet ontbreken; de Afro-Surinaamse natuurgodsdienst. De winticultuur is in Suriname ontstaan, maar kent zijn oorsprong in West-Afrika. In de periode van de slavernij zijn de lokale winti’s met de Afrikaanse religieuze concepten meegekomen. In Suriname is vervolgens als het ware een nieuw religieus systeem ontstaan waarin deze concepten geïntegreerd werden. Te zien zijn onder meer een magische bezem, diverse halssnoeren die gedragen wordt als bescherming tegen kwade krachten, gedroogde geneeskrachtige kruiden, een rammelaar om geesten op te roepen en vloeibare kruiden.   

Naast winti-objecten bevat Healing Power ook prachtige woldraadschilderijen van de Huichol, een van de pre-Colombiaanse culturen in Mexico. Ze worden gemaakt onder invloed van híkuri; een cactusplant die hallucinaties op kan wekken. Woldraadschilderijen zijn een soort kleurrijke sjamanistische visioenen van wol, bijenwas, hout en kunststof. Het vervaardigen duurt uren.  

Museum of the Moon  

In de monumentale lichthal van het museum hangt vijf weken lang de immens grote maan-installatie van kunstenaar Luke Jerram. Zijn maan trekt over de wereld en doet nu het Tropenmuseum aan. Met een doorsnede van zeven meter, gebruik van NASA-fotografie en met een schaal van 1:500.000 lijkt het of de maan op een haar na op aarde is neergedaald. Deze maan past perfect binnen de expositie Healing Power, aangezien de maan al eeuwenlang niet alleen gezien wordt als planeet, maar ook als godheid waaraan vele krachten worden toegedicht. Bovendien speelt de maan veelal een rol in helende rituelen. Tijdens de expositie vinden onder de maan verschillende activiteiten plaats, binnen de dan geldende coronaregels. Zo kun je de podcast Maankracht beluisteren, liggend onder de maan. Marjolijn van Heemstra, onder andere bekend als correspondent ruimtevaart bij de Correspondent, werkte aan deze podcast mee. Houd voor alle activiteiten de website van het museum in de gaten.

De tentoonstelling Healing Power is te zien vanaf 18 februari 2021 t/m 6 juni 2022.

Tropenmuseum
Linnaeusstraat 2
1092 CK Amsterdam
www.tropenmuseum.nl